Definicje

Dezynsekcja

Dezynsekcją nazywamy zwalczanie szkodliwych owadów latających i biegających oraz chrząszczy magazynowych będących szkodnikami żywności. Do dezynsekcji zaliczamy również akaryzację czyli zwalczanie roztoczy. Dezynsekcja owadów w przemyśle spożywczym jest obowiązkowa i reguluje ją rozporządzenie Ministra Zdrowia, ponieważ owady są roznosicielami patogenów wielu chorób groźnych dla zdrowia człowieka. 

Dezynsekcję wykonujemy różnymi metodami:

  • chemiczna 

  • biotechnologiczna 

  • fizyczna 

  • mechaniczna 

Dezynsekcja chemiczne przeprowadzana jest przez naszych członków w kilku technologiach, w zależności od sytuacji. Każdej technologii przypisana jest pewna grupa preparatów chemicznych od I klasy toksyczności (np. tlenki metali) po IV klasę toksyczności czyli preparaty szkodliwe oznaczone krzyżem św. Andrzeja, które są najbardziej rozpowszechnione. W tej klasie popularność zyskuje technologia żelowania. Wykonywanie usług z użyciem środków I i II klasy toksyczności wiąże się z posiadaniem uprawnień wydawanych przez WIOR. Do grupy zabiegów dezynsekcyjnych zaliczamy wykonywanie usług preparatami biotechnologicznymi przy zwalczaniu i monitoringu szkodników magazynowych. 

Dezynsekcją jest również wyłapywanie owadów biegających i latających za pomocą lepów wyposażonych w atraktant pokarmowy lub dyspenser feromonowy wabiący określony gatunek owadów. Zwalczanie owadów latających może się odbywać również za pomocą lamp owadobójczych, w których elementem wabiącym jest światło UV. 

Jednak należy pamiętać, że zabieg chemiczny to jest ostateczność, a łatwiej i bezpieczniej jest zapobiegać niż zwalczać.

Dezynfekcja

Dezynfekcja czyli odkażanie jest zabiegiem mającym na celu zniszczenie mikroorganizmów chorobotwórczych (bakterii, riketsji i wirusów). Zabiegiem poprzedzającym dezynfekcję jest sanityzacja czyli mycie, czyszczenie i wietrzenie pomieszczeń, które prowadzą głównie do usunięcia drobnoustrojów z powierzchni poddanych tym zabiegom. Jednocześnie dobrze wykonana sanityzacja zmniejsza zużycie środków odkażających. 

Dezynfekcję dzieli się na: 

  • zapobiegawczą 

  • bieżącą 

  • końcową 

Dezynfekcję zapobiegawczą (profilaktyczną) przeprowadza się co pewien okres w zależności od wymogów sanitarno-higienicznych obowiązujących w danym zakładzie. Natomiast dezynfekcję bieżącą wykonuje się w ognisku choroby zakaźnej, a końcową po jej wygaśnięciu.

Dezynfekcję przeprowadza się w zależności od warunków panujących w obiekcie oraz typu obiektu metodami fizycznymi np.: promieniowanie UV, wysoka temperatura, promieniowanie jonizujące i chemicznymi (różnego rodzaju preparaty).

Deratyzacja

Deratyzacja jest to zespół zabiegów mających na celu zwalczanie gryzoni i zabezpieczenie przed nimi chronionych obiektów.

Gryzonie związane z człowiekiem wyrządzają znaczne straty żywności. Codziennie na świecie przybywa około 3,5 mln szczurów, z których każdy zjada dziennie 20 g pożywienia, wydala 20 grudek kału i pozostawia w żywności 16 ml moczu, zanieczyszczając około 30 kg produktu. Sto szczurów spożywa więcej niż tonę suchych produktów w ciągu roku, a 25 szczurów je tyle, ile jeden człowiek. W ciągu roku jedna para myszy domowej pozostawia tam, gdzie żeruje, ponad 10.000 grudek kału i prawie 2 litry moczu.

Gryzonie gryzą napotkane przeszkody ostrymi siekaczami, pokrytymi emalią twardą jak stal (5,5 w skali Moh-a). Szczur wędrowny gryzie z naciskiem 1.700 kg/cm2 i szybkością 1,5-6 ugryzień na sekundę. Gryzonie uszkadzają więc konstrukcje i wyposażenie budynków, zabudowań gospodarskich i magazynów. Niszczą warstwę izolacyjną tych pomieszczeń oraz uszkadzają przewody elektryczne i wodociągowe. W wyniku ich działalności powstają pożary pomieszczeń lub przechowywane produkty są zalewane wodą wydostającą się z uszkodzonych przewodów wodociągowych.

Gryzonie, a w szczególności szczury, przenoszą ponad 60 groźnych chorób, np. gorączkę szczurzą, leptospirozę (chorobę Weila), salmonellozy, dżumę, włośnicę.

W wielu krajach, importowane produkty żywnościowe są badane, czy były produkowane w "obecności gryzoni". Produkty są zwracane eksporterom, jeśli stwierdzi się np. trzy włoski z sierści szczura w 100 g czekolady, albo jeden włos szczura w 50 g mąki pszennej.

Członkowie PSP DDD stosują integrowane metody zwalczania gryzoni (IPM), łącząc w sposób skoordynowany istniejące środki i sposoby niszczenia szkodników w logiczną "układankę". Zapobiegają przedostaniu się gryzoni do pomieszczeń zakładu przemysłu spożywczego, aby w nich nie znalazły kryjówek i miejsc do rozrodu. Na terenie zakładu przemysłu spożywczego używają tylko te rodentycydy, które są bezpieczne i zarejestrowane. Stosują je zgodnie z instrukcją podaną w etykiecie preparatu. Monitorują aktywność gryzoni przy każdorazowym sprawdzaniu karmników deratyzacyjnych, notując dane w odpowiednich dokumentach. Nasi członkowie przeprowadzają deratyzację w sposób bezpieczny dla personelu zakładu i gwarantują, że produkty lub opakowania nigdy nie zostaną zanieczyszczone stosowanymi rodentycydami, co jest wymogiem systemu HACCP.

Zwalczanie gryzoni jest regulowane Ustawą o porządku i czystości w gminach. Ustawa ta nakłada na właścicieli posesji obowiązek dokonywania okresowych akcji deratyzacyjnych. Zwalczanie gryzoni jest więc obowiązkowe. 

Należy pamiętać, że łatwiej i bezpieczniej jest zapobiegać występowaniu gryzoni niż je zwalczać.